Tác giả: Luật sư Zhang Zhi Dan, trưởng Chi nhánh Văn phòng luật sư Yingke thành phố Bắc Kinh tại Hà Nội
Trong các loại hình doanh nghiệp theo quy định của pháp luật Lào, công ty được coi là loại hình cao cấp nhất và cũng là hình thức doanh nghiệp được các nhà đầu tư nước ngoài ưa chuộng nhất. Theo Luật Doanh nghiệp của Lào, công ty tại Lào được chia thành ba loại hình: công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty đại chúng (công ty niêm yết). Trong đó, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên không cần thành lập Đại hội đồng thành viên và Hội đồng quản trị, còn lại các loại hình khác có nhiều điểm tương đồng về tổ chức, hoạt động và quản lý. Việc nắm rõ các quy định của Luật Doanh nghiệp Lào về các loại hình công ty sẽ giúp đảm bảo công ty hoạt động hợp pháp, tuân thủ quy định, phát triển bền vững và tối đa hóa lợi ích cho các thành viên.
I. Hợp đồng thành lập công ty
Theo quy định của pháp luật Lào, khi thành lập công ty thường cần phải nộp hợp đồng thành lập công ty cho các cơ quan chính phủ. Nếu công ty chỉ có một thành viên thì không cần ký kết hợp đồng thành lập công ty.
Theo Điều 86 của Luật Doanh nghiệp Lào, hợp đồng thành lập công ty phải được lập bằng văn bản và tuân thủ các quy định của Luật Hợp đồng và Hành vi Vi phạm quyền. Nội dung của hợp đồng thành lập công ty bao gồm:
- Tên doanh nghiệp;
- Mục tiêu kinh doanh;
- Địa điểm kinh doanh;
- Vốn đăng ký được phân loại theo giá trị, số lượng cổ phần, loại cổ phần, cổ phần bằng tiền mặt, cổ phần phổ thông hoặc cổ phần ưu đãi;
- Họ tên, địa chỉ, quốc tịch của người sáng lập công ty và số cổ phần mà họ cam kết đóng góp;
- Quy định quyền hạn của Thành viên trong việc chịu trách nhiệm vô hạn đối với các khoản nợ của công ty, trách nhiệm này sẽ chấm dứt sau một năm kể từ ngày thôi giữ chức vụ;
- Họ tên và chữ ký của người sáng lập.
II. Điều lệ công ty
Theo Điều 87 của Luật Doanh nghiệp Lào, công ty phải lập điều lệ. Điều lệ này bao gồm các nội dung chính sau:
- Tên doanh nghiệp;
- Mục tiêu kinh doanh;
- Địa điểm kinh doanh;
- Vốn đăng ký được phân loại theo giá trị, số lượng cổ phần, loại cổ phần, cổ phần bằng tiền mặt, cổ phần phổ thông hoặc cổ phần ưu đãi;
- Họ tên, địa chỉ, quốc tịch của người sáng lập công ty, bao gồm số cổ phần mà họ cam kết đóng góp;
- Quy định về quyền của Thành viên trong việc chịu trách nhiệm vô hạn đối với các khoản nợ của công ty, quyền này sẽ chấm dứt sau một năm kể từ ngày thôi giữ chức vụ;
- Phương thức phân chia lợi nhuận hoặc cổ tức;
- Hình thức và thời gian góp vốn;
- Quản lý công ty;
- Hội nghị và nghị quyết;
- Cơ chế và quy trình giải quyết tranh chấp;
- Giải thể và thanh lý.
Ngoài ra, điều lệ công ty cần có chữ ký của Thành viên.
Bản điều lệ chặt chẽ là chìa khóa quan trọng để tổ chức thành công, định hướng rõ ràng, chuẩn mực hóa hành vi, bảo vệ quyền lợi, thúc đẩy sự phát triển và tăng cường sự gắn kết trong công ty.
III. Thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn
Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) tại Lào phải có ít nhất hai người sáng lập. Sau khi hợp đồng thành lập công ty được thông báo, người sáng lập sẽ tiến hành phân phối cổ phần (cấm hình thức chào bán cổ phần công khai).
Theo Luật Doanh nghiệp Lào, người sáng lập không phải là đại diện cho công ty TNHH và phải nắm giữ ít nhất một cổ phần. Nhiệm vụ chính của người sáng lập là sắp xếp mọi công việc liên quan đến việc thành lập công ty TNHH trước khi diễn ra cuộc họp theo quy định (hội nghị pháp định).
Người sáng lập có trách nhiệm với những người đăng ký mua cổ phần và phải bồi thường thiệt hại nếu xảy ra các trường hợp sau:
- Kinh doanh vì lợi ích cá nhân;
- Che giấu thu nhập hoặc chi phí liên quan đến việc thành lập công ty TNHH;
- Phát sinh chi phí hoặc hợp đồng không nằm trong mục tiêu thành lập công ty TNHH;
- Đánh giá tài sản cá nhân quá cao.
Nếu trong quá trình thành lập, người sáng lập ký kết hợp đồng với bên ngoài hoặc phát sinh chi phí liên quan mà chưa được phê duyệt hoặc đã được phê duyệt nhưng công ty TNHH không hoàn thành đăng ký doanh nghiệp, người sáng lập phải chịu trách nhiệm liên đới và vô hạn đối với hợp đồng hoặc chi phí đó.
IV. Hội nghị pháp định
Theo quy định của Luật Doanh nghiệp Lào, để đăng ký thành lập doanh nghiệp, công ty cần phải tổ chức cuộc họp theo quy định. Quyền và nghĩa vụ của Hội nghị pháp định bao gồm các nội dung sau:
- Phê duyệt điều lệ công ty TNHH;
- Phê duyệt hợp đồng thành lập công ty TNHH và các hợp đồng khác mà người sáng lập đã ký với bên ngoài liên quan đến việc thành lập công ty, bao gồm cả các chi phí phát sinh của người sáng lập cho việc thành lập công ty TNHH;
- Thỏa thuận về cổ phần phổ thông và cổ phần ưu đãi (nếu có);
- Bầu chọn Hội đồng quản trị đầu tiên của công ty TNHH.
Người sáng lập phải gửi báo cáo tình hình thành lập công ty TNHH và danh sách các thành viên đăng ký, bao gồm địa chỉ và số cổ phần đăng ký của từng người cho tất cả thành viên ít nhất 10 ngày làm việc trước ngày diễn ra Hội nghị pháp định.
Các nghị quyết của Hội nghị pháp định sẽ có hiệu lực khi được hơn một nửa số người sáng lập và hơn một nửa tổng số cổ phần của các thành viên biểu quyết thông qua và theo nguyên tắc mỗi cổ phần tương ứng với một phiếu bầu.
V. Thành viêncủa công ty trách nhiệm hữu hạn
Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) tại Lào thường có từ 2 – 30 thành viên. Số lượng thành viên không được vượt quá hoặc ít hơn quy định. Nếu số lượng thành viên vượt quá 30, công ty có thể duy trì tư cách TNHH nhưng phải được thông qua bằng một biểu quyết đặc biệt theo quy định của pháp luật. Nếu công ty TNHH không yêu cầu giữ tư cách TNHH hoặc không được thông qua, công ty phải thay đổi đăng ký doanh nghiệp để tuân thủ quy trình và nguyên tắc của công ty đại chúng hoặc tiến hành giải thể.
Khi công ty TNHH chỉ còn một thành viên, công ty phải đổi tên thành “công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên” và tiếp tục hoạt động theo quy định dành cho loại hình này hoặc tiến hành giải thể.
Công ty TNHH ở Lào có hai loại cổ phần: cổ phần phổ thông và cổ phần ưu đãi, mỗi loại có các quyền và nghĩa vụ khác nhau. Cổ phần phổ thông là loại cổ phần không thể thu hồi. Cổ phần ưu đãi là loại cổ phần có thể thu hồi, với quyền và nghĩa vụ khác biệt so với cổ phần phổ thông.
VI.Thành viên sở hữu cổ phần phổ thông
Theo Điều 103 của Luật Doanh nghiệp Lào, quyền và nghĩa vụ của thành viên sở hữu cổ phần phổ thông bao gồm:
- Đưa ra ý kiến về hoạt động kinh doanh của công ty TNHH;
- Tham gia vào các hoạt động của công ty;
- Thanh toán các khoản tiền cổ phần đến hạn;
- Được bảo vệ đầy đủ các quyền lợi của mình;
- Nhận thông tin và xem các tài liệu theo quy định trong điều lệ công ty TNHH;
- Khởi kiện Thành viên hội đồng quản trị, người điều hành hoặc nhân viên công ty nếu họ gây thiệt hại đến quyền lợi của thành viên;
- Chịu trách nhiệm đối với các khoản cổ phần chưa thanh toán;
- Có quyền ưu tiên mua lại cổ phần khi thành viênkhác muốn chuyển nhượng hoặc bán cổ phần cho người ngoài;
- Bầu hoặc miễn nhiệm Thành viên hội đồng quản trị của công ty TNHH;
- Nhận phần tài sản còn lại sau khi thanh lý công ty trong trường hợp công ty giải thể;
- Nhận cổ tức theo tỷ lệ góp vốn;
- Thực hiện các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
Sau khi công ty TNHH đã thanh toán đầy đủ cho thành viên sở hữu cổ phần ưu đãi và các chủ nợ thì bắt đầu chia cổ tức và phân bổ tài sản cho thành viên sở hữu cổ phần
VII. Thành viên sở hữu cổ phần ưu đãi
Theo Điều 104 của Luật Doanh nghiệp Lào, thành viên sở hữu cổ phần ưu đãi có các quyền và nghĩa vụ sau:
- Đưa ra ý kiến về hoạt động kinh doanh của công ty TNHH;
- Tham gia vào các hoạt động của công ty;
- Thanh toán các khoản tiền cổ phần đến hạn;
- Được bảo vệ đầy đủ các quyền lợi của mình;
- Nhận thông tin và xem các tài liệu theo quy định trong điều lệ công ty TNHH;
- Khởi kiện thành viên hội đồng quản trị, người điều hành hoặc nhân viên công ty nếu họ gây thiệt hại đến quyền lợi của thành viên;
- Có quyền ưu tiên nhận cổ tức và phân chia tài sản còn lại so với thành viênphổ thông. Cổ tức có thể được chi trả theo một mức cố định hoặc một tỷ lệ do đại hội thành viênquy định;
- Có quyền rút vốn nếu công ty có lãi hoặc tìm người mua lại cổ phần ưu đãi nếu công ty không đồng ý mua lại (trừ khi có thỏa thuận khác).
Tuy nhiên, thành viên sở hữu cổ phần ưu đãi không có quyền bầu hoặc miễn nhiệm Thành viên hội đồng quản trị của công ty TNHH.
VIII. Chứng chỉ cổ phần của công ty trách nhiệm hữu hạn
Theo quy định của Luật Doanh nghiệp Lào, sau khi công ty trách nhiệm hữu hạn hoàn tất đăng ký và thanh toán cổ phần, trong vòng 30 ngày, Hội đồng quản trị phải cấp chứng chỉ cổ phần cho các thành viên. Chứng chỉ cổ phần cần có chữ ký của Thành viên hội đồng quản trị và con dấu của công ty TNHH. Với mỗi cổ phần được sở hữu bởi một thành viên thì giá trị của chứng chỉ cổ phần phải ít nhất bằng giá trị của một cổ phần.
Chứng chỉ cổ phần phải ghi rõ các thông tin chính sau:
- Số hiệu chứng chỉ cổ phần;
- Tên công ty TNHH;
- Họ tên hoặc tên của thành viên;
- Số lượng cổ phần mà thành viênsở hữu;
- Giá trị cổ phần;
- Giá trị cổ phần chưa thanh toán và thời hạn thanh toán (nếu đã xác định);
- Chữ ký và con dấu của Thành viên hội đồng thành viên.
IX. Ban giám đốc và hội đồng quản trị của công ty trách nhiệm hữu hạn
Hội đồng thành viên
Thành viên là đại diện của công ty trách nhiệm hữu hạn. Trừ khi có sự thỏa thuận khác hoặc Thành viên là người được thuê ngoài, Thành viên của công ty TNHH không nhận lương nhưng sẽ nhận thù lao hàng năm và phí tham dự cuộc họp theo mức do đại hội thành viên quy định. Thành viên có thể là thành viên của công ty hoặc không phải. Thành viên công ty TNHH cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Không phải là người thuộc tổ chức pháp lý;
- Có năng lực hành vi đầy đủ;
- Không phải là người phá sản trong thời gian cấm kinh doanh;
- Chưa từng bị kết án tù vì tội lừa đảo hoặc tham ô công quỹ.
Thành viên thực hiện nhiệm vụ của mình theo hai cách: một là thực hiện vai trò đại diện của công ty TNHH, hai là thực hiện các nhiệm vụ cụ thể đã được quy định, như quản lý công việc kinh doanh, thu nợ cổ phần, quản lý và sử dụng quỹ, lập sổ kế toán, phân chia cổ tức, v.v.
Chủ tịch và phó chủ tịch thành viên được chọn và thực hiện quyền lực, nghĩa vụ của mình theo điều lệ công ty.
Thiết lập tổ chức của công ty trách nhiệm hữu hạn
Theo Điều 132 của Luật Doanh nghiệp Lào, công ty trách nhiệm hữu hạn có thể thành lập hội đồng quản trị. Đối với công ty TNHH có tài sản trên 500 tỷ kip, công ty cần thành lập hội đồng thành viên và bổ nhiệm kiểm toán viên. Số lượng người đại diện theo pháp luật tối thiểu của hội đồng thành viên do hội đồng tự quyết định nhưng không được ít hơn một nửa tổng số thành viên. Nếu công ty chỉ có hai thành viên thì số người đại diện theo pháp luật là hai người.
Hội đồng thành viên của công ty TNHH có các quyền và nghĩa vụ sau:
- Lãnh đạo các hoạt động của công ty TNHH và điều chỉnh hành vi của Thành viên;
- Bổ sung đủ các vị trí thành viên bị trống giữa hai kỳ họpthành viên;
- Xây dựng kế hoạch hoạt động kinh doanh của công ty TNHH và trình đại hội thành viênphê duyệt;
- Thực hiện các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định trong điều lệ công ty TNHH.
Mỗi thành viên đều có quyền triệu tập cuộc họp thành viên. Quyết định trong cuộc họp chỉ có hiệu lực khi được hơn một nửa số thành viên tham gia biểu quyết thông qua. Mỗi thành viên có quyền bỏ một phiếu.
X. Đại hội thành viênvà nghị quyết đại hội thành viên
Đại hội thành viên là cơ quan cao nhất của công ty TNHH. Đại hội thành viên được chia thành hai loại: họp thường niên và họp đột xuất.
Họp thường niên
Họp thường niên phải được tổ chức ít nhất một lần mỗi năm. Thời gian tổ chức họp thường niên sẽ được quy định trong điều lệ của công ty TNHH. Quyền và nghĩa vụ của đại hội thành viên trong họp thường niên bao gồm:
- Thông qua điều lệ công ty hoặc hợp đồng thành lập công ty TNHH;
- Bầu hoặc miễn nhiệm thành viên hoặc hội đồng thành viên;
- Bầu hoặc miễn nhiệm kiểm toán viên;
- Xác định thù lao, tiền thưởng hoặc lương của thành viên;
- Quyết định mức lương của quản lý cấp cao, kiểm toán viên và các nhân viên khác của công ty TNHH;
- Phê duyệt báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh, báo cáo lợi nhuận và thua lỗ cũng như kế hoạch kinh doanh của công ty TNHH;
- Thông qua phương thức phân phối cổ tức;
- Thực hiện các quyền và nghĩa vụ cần thiết khác.
Họp đột xuất
Họp đột xuất có thể được tổ chức để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp thường niên, bao gồm các trường hợp sau:
- Khi hơn một nửa số thành viên đồng ý tổ chức họp thành viênđột xuất;
- Khi thành viênyêu cầu tòa án can thiệp và tòa án ra lệnh yêu cầu công ty TNHH tổ chức họp đột xuất;
- Khi thành viênsở hữu ít nhất 10% tổng số cổ phần yêu cầu tổ chức họp đột xuất.
Các vấn đề sau đây yêu cầu phải có nghị quyết đặc biệt:
- Thay đổi điều lệ công ty hoặc hợp đồng thành lập công ty;
- Tăng hoặc giảm vốn;
- Sáp nhập, chia tách hoặc giải thể công ty TNHH;
- Bán hoặc chuyển nhượng toàn bộ hoặc phần lớn hoạt động kinh doanh của công ty TNHH cho bên ngoài;
- Mua hoặc tiếp nhận hoạt động kinh doanh của các công ty khác;
- Bán hoặc chuyển nhượng tài sản chiếm không quá 50% tổng tài sản của công ty TNHH;
- Khi số lượng thành viênvượt quá 30 người, cần phải duy trì vị trí công ty TNHH.
Khi tổ chức kỳ họp đột xuất, phải ký tên trong văn bản đề xuất và gửi cho thành viên hoặc Hội đồng thành viên, đồng thời ghi rõ mục đích tổ chức cuộc họp. Thành viên hoặc hội đồng thành viên phải tổ chức cuộc họp đột xuất trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu.
Công ty phải thực hiện nghĩa vụ thông báo trước cho các thành viên theo quy định của pháp luật. Số lượng thành viên tham gia họp và quy tắc bỏ phiếu được quy định trong điều lệ công ty. Nếu không có quy định cụ thể, thì ít nhất hai thành viên tham dự và nắm giữ trên một nửa số cổ phần góp vốn của công ty sẽ là số lượng hợp lệ để tổ chức cuộc họp.
– Nghị quyết thông thường sẽ có hiệu lực khi số phiếu thuận vượt quá một nửa tổng số phiếu hợp lệ của những thành viên tham dự.
– Nghị quyết đột xuất phải được thông qua bởi ít nhất hai phần ba số thành viên tham dự và sở hữu ít nhất 80% tổng số cổ phần góp vốn.
XI.Tài chính của công ty TNHH
Trừ khi có quy định khác, cổ tức sẽ được phân phối theo tỷ lệ đóng góp vốn của thành viên. Trước khi phân phối cổ tức, phải được sự phê duyệt của Hội đồng thành viên. Nếu công ty TNHH có lỗ lũy kế từ các năm trước, thì không được phép phân phối cổ tức.
Theo Điều 154 của Luật Doanh nghiệp Lào, quỹ dự trữ bao gồm hai loại: quỹ dự phòng theo luật định và quỹ dự trữ tạm thời.
Quỹ dự phòng luật định là quỹ do công ty trách nhiệm hữu hạn thành lập để phòng ngừa rủi ro hoạt động, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác, công ty trách nhiệm hữu hạn phải gửi 10% lợi nhuận ròng sau khi trừ lỗ vào quỹ này hàng năm. Khi quỹ dự trữ bắt buộc tích lũy đến một nửa số vốn đăng ký, công ty trách nhiệm hữu hạn không được rút tiền nữa, trừ khi điều lệ công ty có quy định khác. Các quỹ dự phòng tạm thời khác có thể được thành lập với sự chấp thuận của đại hội đồng thành viên. Trừ trường hợp pháp luật có quy định khác, quỹ dự trữ bắt buộc của công ty trách nhiệm hữu hạn chỉ được dùng để bù lỗ cho công ty; các quỹ dự trữ tạm thời khác được dùng để bù lỗ nếu được hội đồng thành viên chấp thuận.
XII. Kiểm toán công ty trách nhiệm hữu hạn
Kiểm toán công ty trách nhiệm hữu hạn là việc rà soát tính chính xác của thông tin kế toán và phương pháp kế toán được quy định tại Luật Kế toán doanh nghiệp. Kiểm toán thành viên được thực hiện bởi các kiểm toán viên được các thành viên bầu chọn tại đại hội đồng thành viên. Các quyền và nghĩa vụ của kiểm toán viên bao gồm:
- Nhận tiền lương;
- Kiểm tra tài khoản của LLC khi thấy cần thiết;
- Hỏi các thành viên, quản lý cấp cao hoặc nhân viên của LLC về các vấn đề liên quan đến đối tượng kiểm tra kế toán;
- Kiểm tra Báo cáo tài chính của công ty trách nhiệm hữu hạn phải được trình đại hội đồng thành viêncùng với bảng cân đối kế toán để xác minh xem hệ thống kế toán hoặc các số liệu liên quan trong tài khoản của công ty có chính xác và được báo cáo trung thực hay không.
Cuối cùng, công ty trách nhiệm hữu hạn có thể được sáp nhập, tách hoặc giải thể hoặc thanh lý. Các nội dung liên quan đến việc sáp nhập, chia tách hoặc giải thể công ty trách nhiệm hữu hạn sẽ được trình bày trong các bài viết tiếp theo.
Tóm lại, tổ chức và vận hành của công ty ở Lào là một hệ thống nghiêm ngặt và phức tạp, cần được xây dựng tỉ mỉ trong khuôn khổ của Luật Doanh nghiệp Lào. Từ việc đặt nền tảng cho việc thành lập công ty đến việc xác định quyền và nghĩa vụ trong các thỏa thuận của thành viên, việc tuyển dụng và phân định rõ ràng trách nhiệm của các nhà quản lý, cho đến việc thành lập và vận hành hiệu quả các cơ quan quản trị như thành viên và Đại hội thành viên cùng với việc xây dựng một bộ quy chế công ty khoa học và thực hiện hợp pháp các công tác tài chính, thuế và quản lý kinh doanh, mỗi bước đều có sự liên kết và ảnh hưởng lẫn nhau, tạo thành mạng lưới bảo vệ cho sự phát triển của công ty. Chỉ khi tuân thủ nghiêm ngặt các quy định này, đảm bảo tổ chức công ty chặt chẽ và hoạt động có trật tự, thì các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Lào mới có thể bén rễ và phát triển mạnh mẽ trong môi trường kinh doanh của đất nước, đồng thời hợp pháp hóa và vận hành hiệu quả, kết hợp tài nguyên, tránh rủi ro, đạt được hiệu quả kinh tế và xã hội đôi bên cùng có lợi, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của Lào, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nhà đầu tư, tiến tới mục tiêu phát triển bền vững.
Tôi là luật sư Đan, đây là kênh thông tin của Luật sư Trung Quốc tại Việt Nam, tôi sẽ giúp các bạn giải quyết các vấn đề pháp lý thương mại quốc tế.
——————————————————————————————————————
Nếu các doanh nghiệp có ý định đầu tư ở nước ngoài, vui lòng liên hệ ngay với chúng tôi như sau.
Chi nhánh Văn phòng luật sư Yingke thành phố Bắc Kinh tại Hà Nội
Địa chỉ: Lô A1L3-04+05, tòa A1 Dự án Ecolife Capitol, 58 Tố Hữu, phường Mễ Trì, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
Người liên hệ: Luật sư Zhang Zhi Dan
Điện thoại: + 84 859800354（Việt Nam）
Zalo: (+86)13481033546
——————————————————————————————————————
Thông báo đặc biệt
Không được phép sao chép bất kỳ nội dung văn bản, hình ảnh, âm thanh và video (nếu có) trong bài viết này khi chưa được ủy quyền. Nếu có nhu cầu chia sẻ hoặc trích dẫn, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được ủy quyền, đồng thời phải ghi rõ nguồn và thông tin tác giả khi chia sẻ.
Nội dung của bài viết này chỉ nhằm mục đích trao đổi thông tin và không đại diện cho quan điểm, đề xuất hoặc cơ sở ra quyết định pháp lý của Chi nhánh Văn Phòng Luật sư Ying Ke Thành phố Bắc Kinh tại Hà Nội hoặc Đội ngũ luật sư của văn phòng. Nếu bạn cần hỗ trợ tư vấn pháp lý hoặc phân tích chuyên môn, vui lòng liên hệ với chúng tôi.
Để lại một bình luận